Bomen trotseren vorst, wind en felle zon

Afgelopen week liet de winter zich weer even gelden: sneeuw, vorst en gladheid bepaalden het straatbeeld. Voor ons misschien even afzien, maar voor bomen zijn dit opnieuw omstandigheden die zij 'gewoon' doorstaan. Sommige soorten doen dit al generaties lang.

Een boom krijgt namelijk heel wat te verduren in zijn leven. Zo ook deze monumentale gewone plataan op het Woldplein in Steenwijkerwold. Waarschijnlijk aangeplant op een rustige najaarsdag, aan het einde van de 19e eeuw, heeft deze oude jongen op het dorpsplein alle weersextremen van de afgelopen eeuw doorstaan. De ijzige winterkou van 1942, 1947, februari 1956 en 1963, de gortdroge zomer van 1976, de kletsnatte herfst van 1998 en de zware storm van januari 1990. Slechts een kleine greep uit indrukwekkende extremen. En nog altijd staat hij fier overeind. Alleen al hierom verdient zo'n boom meer respect.

Boomsoort geschikt voor extremen

Niet alle bomen zijn echter even goed bestand tegen dit soort omstandigheden. De plataan wordt vaak aangeduid als een klimaatboom: een soort die naar verwachting ook in een veranderend klimaat goed blijft presteren. Een beuk daarentegen krijgt het waarschijnlijk steeds moeilijker. Deze soort is gevoelig voor droogte, hitte en langdurig natte ‘voeten’. Door meer hittedagen en zonuren neemt bovendien het risico op uitdroging en zonnebrand toe. Direct zomerzonlicht op de stam kan de dunne schors beschadigen, met verzwakking of afsterving van de boom tot gevolg.

De plataan als klimaatboom

Ook platanen zijn hier – vooral in de jeugdfase – gevoelig voor, maar in mindere mate. Naast weersinvloeden moeten bomen bovendien bestand zijn tegen menselijke druk. In het verleden is het Woldplein bijvoorbeeld opnieuw ingericht, met risico’s op wortelschade en aanrijdschade. Ook strooizout vormt voor veel boomsoorten een bedreiging, iets wat zelfs in mildere winters relevant blijft. De plataan is hier opvallend goed tegen bestand. En uiteraard blijft het devies: begin met een goede groeiplaats.

Advies nodig?

Weten welke bomen waar te planten? Laat ons meedenken zodat ook uw gemeente of terrein klimaatbestendig is.