
Stikstof is een verzamelnaam van verschillende verbindingen met daarin het scheikundige element stikstof (N). Voor planten en bomen zijn sommige stikstofvormen een onmisbare voedingsstof. Zonder stikstof zouden er geen planten en bomen bestaan. Bij hoge stikstofconcentraties gaan sommige plantensoorten echter domineren ten koste van soorten die minder hard groeien. Het gevolg is dat de soortenrijkdom afneemt en dat het landschap steeds monotoner wordt qua vegetatie (o.a. brandnetel, braam en grassen). Daarnaast verandert de chemische bodemsamenstelling (zuurder, hogere concentraties zouten en zware metalen), waardoor essentiële bodemschimmels en -organismen in de wortelzone (deels) verdwijnen. De stikstoftoename is het gevolg van meer uitstoot door verkeer en industrie, maar vooral ook door mestoverschotten in de veeteelt. De meeste stikstofuitstoot komt niet verder dan een paar honderd meter afstand van de bron. In tegenstelling tot CO2.
Met CO2 bedoelen we eigenlijk koolstofdioxide. Het is een scheikundige verbinding van koolstof (C) en zuurstof (O). Onder normale omstandigheden is het altijd gasvormig, onzichtbaar en reukloos. Alleen bij zeer extreme temperaturen en druk kan het in vloeibare of vaste vorm aanwezig zijn. Koolstofdioxide is naast waterdamp (H2O) en methaan (CH4) een belangrijk broeikasgas. Dit gas werkt als een soort van dekentje om de aarde, waardoor de zonnewarmte wat langer blijft hangen. Een toename van koolstofdioxide leidt tot een gemiddeld warmere luchtlaag. Bij het verbranden van fossiele brandstoffen (benzine, diesel, kerosine etc.) komt koolstofdioxide vrij. Door een sterke toename van industrie, scheepvaart, vliegverkeer, autoverkeer etc. zijn de concentraties koolstofdioxide in de lucht de laatste decennia sterk toegenomen. Het resultaat is een duidelijke opwarming van de gemiddelde wereldwijde luchtlaag en een verstoring van de gemiddelde weerpatronen: klimaatverandering.
De verschillen in beeld:
| Stikstof-overschot | CO2-overschot |
| Lokaal probleem | Wereldwijd probleem |
| Verstoren lokale natuur | Verstoren wereldwijde weerpatronen (klimaatverandering) |
| Oorzaak: verkeer, industrie en mestoverschot | Oorzaak: fossiele brandstof in scheepvaart, industrie, vliegverkeer en autoverkeer |
Bomen en bossen spelen een belangrijke rol bij zowel het stikstofprobleem als ook het CO2-probleem. Daarover in een volgende post meer… Laat ons meedenken zodat ook uw gemeente of terrein klimaatbestendig is.



Verder bomen? Neem contact opMeer weten over visie, beleid en beheer van bomen in uw gemeente of andere organisatie?